Oct 22





Կրկեսում ներկայացում էր. ծովային առյուծը հանդիսատեսին զարմանք էր պատճառում իր վարժություններով, որոնք նա անում էր վարժեցնող վարպետի հետ միասին:

Ամեն անգամ վարժությունը լավն էր. անթերի. եւ ամեն անգամ նա, որպես պարգեւ ստանում էր կեր վարժեղնողի ձեռքից:

Հանդեսի վերջում, զարմացած մարդիկ հարցնում էին հանդեսի կազմակերպիչներին, թե ինչպես հանդիպել հանդեսավարին` կենդանուն վարժեցնող մարդուն:

Իսկ երբ զարմացածները հանդիպեցին վարժեցնողին եւ հարցրեցին, թե ի՞նչպես է այս կենդանին հետեւում նրա շարժումներին, հանդիսավարը մեկ պահ լռեց, եւ մտքում ծաղրելով հանդիսատեսին ասաց,–հիմարներ, այս կենդանին չի հետեւում իմ շարժումներին. ես եմ հետեւում նրան. աչքի խաբկանք է սա, իսկ դուք հավատացիք, հիմարներ, հիմարներ…

Mar 4





Aug 29





Այսօր պատահմամբ այցելեցի wordpress.com կայքը, որտեղ tag surfի միջոցով իմացա, որ wordpress.comի մուտքը փակ է Թուրքիայի ինտերնետ հասարակուան հանդեպ Թուրքիայի ինտրենետ ծառայությնների կողմից։ Հետեւելով որոշ հղումների գտա մի շարք այլ տեղեկություններ, որոնք էլ դարձան այս գրառման հիմնական պատճառը։

Տեղեկություններից մեկում գրված էր մի նամակ, որում, նամակի հեղինակ Ադնան Օկտարի փաստաբանը պահանջում էր Մաթ Մյուլենվեգից (Մաթ Մյուլենվեգը wordpress.comի տերն է) հեռացնել wordpress.comում գտնվող բոլոր այն գրությունները՝ գրված Էդիպ Յուկզելի կողմից, որոնք վերաբերում են իր պաշտպանյալ՝ Ադնան Օկտարին (գրական անվանում է Հարուն Յահյա։) Նա նաեւ տեղեկացնում է Թուրքիայի օրենսդիր դատարանի որոշումը, ըստ որի արգելք է դրվում wordpress.comի հանդեպ։ (քախվածք՝ http://wordpress.com/blog/2007/08/19/why-were-blocked-in-turkey/)

Մի քանի որոնումներից հետո հայտնաբերեցի այն, որ Ադնան Օկտարը Սայիդ Նուրսիի գաղափարակիցն է եւ, ինչպես Նուրսին, նա նույնպես կողմ է մահմեդական հիմունքներին եւ ընդդեմ եվոլուցիային։ Պարզվեց, որ նա նաեւ դեմ է Սիոնականությանը եւ Ազատ Որմնադրիներին։

Կապակցեոլվ Ադնան Օկտարի Թուրքական կառավարության պաշտպանողական քաղականությունը, եւ Սիոնականների հայտարարությունները Իսրաել–Թուրքական բարեկամության մասին, հասկանալի է դառնում Թուրքիայի անկայուն վիճակը տարածաշրջանում, եւ նրա հաստատակամ կործանումը՝ այս անգամ նենգ ազգայնականների եւ փոքրամասնությունների հետ տեղի ունոցող, կամ ունենալիք, բախումների հետեւանքով։

Լինելով Հայ եւ հարեւան Թուրքիային, ժամանակն է գիտակցել, որ ստեղծված խոչնդոտների լուծումը, որը բխելու է մեր ենթագիտակցությունից` օրինակ, հայերը չպիտի սիրեն թուրքերին եւ համանման, չի բերելու այն արդյունքը, որն օգտաբեր է մարդկությանը, կամ տվյալ խմբին, որը կհամագործակցի այդ խոչնդոտի լուծմանը։

Հետեւաբար, պետք է պատրաստ լինել նոր մարտահրավերնեին։ ԵՎ երբեմն էլ անտեսելով դրանք կասեցնել այն, իսեր մարդկության եւ արդարության։ Վերջապես մի փաստ՝ մի բան որ դարերն են փաստում, այն է Հայ ազգի բարի եւ մարդասիրական բնավորությունը։ Այս անգամ մենք միջամտելու կարիք չունենք, թող որ մեր բարի էներգիան փոխանցվի համայն մարդկությանը, կամ մարդկությունից նեղացած արարածներին։

Mar 8





Այսօր, առավոտյան EFNetի #Armenia զրուցարանում նկատեցի մի քանի տողանոց պրոպագանդա, որն էլ իմ այս գրառման պատճառը դարձավ։ Պրոպագանդան վերցված է Թուրքական կայքից (tallarmeniantale.com)։ Հույսով եմ կատարված մեջբերումը լուրջ մտահոգություն չի առաջացնի հայերի մոտ, քանզի բավականին նկատելի է դարնում թուրքերի մտահոգվածությունը թուրքիայում ապրած հայերի եւ հայալեզու ցեղերի ցեղասպանության հարցում։

Վերջապես նրանք՝ օրինակ այս թուրք անձը, որը գալով ցրուցարան իր ժամանակն է ծախսում մարդկանց տեղեկացնելու այն ինչին հավատում է, կամ այն ինչին չի ցանկանում հավատալ, սկսում են խոստովանել, որ հայերի նկատմամբ ջարդ տեղի է ունեցել, սակայն հիմնվելով բյուրոկրատիայի փջություններին այն չեն անվանակոչում որպես ցեղասպանություն Օսմանյան կառավարության, այլ կառավարության ներսում ստեղծված մեկ այլ կառավարության կողմից։ ԵՎ ամենա կարեւորը, որ նկատեցի այս թուրք անձի արտահայտության մեջ, այն էր, որ նրանք էլ նույնպես ահ ու սարսափով են հիշում հայդուկների ջարդերը։ Read the rest of this entry »

Mar 2





Քիչ առաջ կարդում էի մի շատ հետաքրքիր եզրահանգում, որը կատարել է ArmenianHouseի խմագիր Կարեն Վարդանեսյանը իր օրագրում, որն էլ տեղադրում եմ իմ կայքում՝ հասարակությանը հասանելի դարձնելու նպատակներով։

Հայ-թուրքական հարաբերություններ
Անցած շաբաթ ներկա էի նախկին մի դիվանագետի հետ հանդիպման։ Հանդիպումը բավականին նեղ շրջանակով էր, կազմակերպիչներն էլ խնդրեցին իրենց հաստատության անունը չհիշատակել, այդ պատճառով ավելին բացահայտել չեմ կարող։

Ինչեւէ, դիվանագետը մի հետաքրքիր դրվագ պատմեց։ 90-ականների կեսերին տեղի են ունեցել հայ-թուրքական գաղտնի բանակցություններ։ Այս հանդիպումներից մեկի ժամանակ (1996, Բուխարեստ), հայկական կողմը հետեւյալ հարցադրումն է արել. «Եթե մենք հրաժարվենք ցեղասպանության ճանաչմանը ուղղված գործողություններից, կբացի արդյո՞ք Թուրքիան սահմանը»

Թուրքերի պատասխանը հետեւյալն էր. «Դուք հիմա թույլ եք եւ պատրաստ եք ցեղասպանության հարցը դնել սառնարան, միայն թե սահմանը բացվի։ Սահմանը բացելուց հետո դուք կուժեղանաք ու նորից այդ հարցը սառնարանից կհանեք»։

Չեմ կարծում, որ այս պատասխանը որեւէ մեկին զարմացրեց։ Հայերի մեծամասնությունը շատ լավ գիտակցում է, որ Թուրքիան Հայքի թշնամին է։ Սակայն այս դրվագը բնութագրում է շատ կարեւոր մեկ այլ բան, այն է՝ Թուրքիան ոչ միայն թշնամաբար է տրամադրված Հայաստանի նկատմամբ, այլ ունի հստակ ու ոչ երկարաժամկետ նպատակ՝ Հայաստանը ոչնչացնել։ Որովհետեւ վերը բերվածի նման թշնամանքի արտահայտումը թույլատրելի է միայն եւ միայն այն ախոյանի նկատմամբ, որին հաստատ մտադրված ես ոչնչացնել մոտակա ժամանակ, ու հարյուր տոկոսով համոզված ես, որ ի վիճակի կլինես դա անել։

Նաեւ մեկ այլ հետաքրքիր հարց է ծագում. ինչո՞ւ են ՀՀՇ-ականները՝ լինելով քաջատեղյակ այս իրավիճակից, այնուամենայնիվ ժողովրդին հեքիաթներ հրամցնում Թուրքիայի հետ հաշտվելու հնարավորության մասին, փորձում հայության մեջ մեղքի բարդույթ առաջացնել, թե իբր հենց մեր՝ հայերիս համառության պատճառով է, որ բարեհոգի թուրքերը մեզ այդքան չեն սիրում։ Նույն հարցը կարելի է ուղղել բազմաթիվ ամերիկյան, բրիտանական ու եւրոպական կազմակերպություններին, որոնք աշխուժորեն զբաղվում են «հաշտեցմամբ»՝ իրականում հայության մեջ ոչնչացնում դիմադրելու կամքը։

Nov 11





Մի քանի օր առաջ, բարեկամ Սոնա Արշունեցին ինձ հետ հաստատելով նամակագրային կապ, ինձ ուղարկեց հետեւյալ նամակը, որն ուղարկել էր «Ազգ» խմբագրությանը եւ հրատարակվել նոյեմբեր 7ի «Նամակ Խմբագրությանը» վերնագրով, սակայն տպագրվել էր կրճատված։ Համաձայնվելով Սոնա Արշունեցու կարծիքին, ես այն ամբողջությամբ հրատարակում եմ իմ կայքում, որպես մեջբերում։

ԼՌԻ´Ր, ՄԱՐԴ ԱՍՏԾՈ
( ՉՏՊԱԳՐՎԱԾ ՆԱՄԱԿԻՍ ՀԵՏՔԵՐՈՎ )

Կարդալով հոկտեմբերի “Ազգի” 18-ի համարում “Ռամազանի պաս է պահում նաև Մութաֆյան պատրիարքը’ չլքելու համար մահմեդական եղբայրներին” հոդվածը ցնցվեցի. Ինչպիսի՜ քամելիոնություն… Եվ նորից “Ազգ”-ի 26-ի համարում տպագրված “Մութաֆյանը դարձյալ Թուրքիայի խոսնակ” Մուրադ Մուրադյանի հեղինակած հոդվածը, որը երկար խորհելու տեղիք է տալիս, որը վերջնականապես պատռում է նրա դիմակը : Մինչև ե՞րբ պետք է շարունակվի ազգային դավաճանությունը: Դեռևս անցած հոկտեմբերին, երբ նա սկսեց իր դավաճանական արարքները, ( Կապված Թուրքիայի Եվրոանդամակցության հետ) ես որպես ահազանգ “Ազգին” ուղարկեցի իմ “Լռի´ր, մարդ Աստծո” նամակը, բայց ցավոք այն չարժանացավ խմբագրության ուշադրությանը ու չտպագրվեց, թերթի խմբագիր պարոն Ավետիքյանը երևի չուզեց խորը վիրավորել պատրիարք Մութաֆյանին ու արատավորել հայ հոգևորականի անունը, կարծելով, որ նա կանգ կառնի, և արդյունքում ստացվեց այն, որ պատրիարքը մոռանալով, թե ի՞նչ առաքելություն ունի կատարելու, մասնակցում է Մահմեդական Ռամազանի տոնին ու նրանց հետ պաս պահում, ասելով, “Համ հայ է, համ էլ թուրք”: Ցնորվել կարելի է. ինչպես է հանդուրժում Պոլսահայ համայնքը նման հոգևոր առաջնորդի ներկայությունը : Արդեն բոլորովին չեմ կասկածում, որ նա մեր սուրբ հարկի տակ իսլամ քարոզի: Կատարված փաստերը ավելի խորացրեցին իմ համոզմունքները, և ուղիղ մեկ տարի անց նորից ուղարկում եմ իմ հոդվածն, որը պահպանվել էր իմ համակարգիչում. կարծում եմ, որ երբեք էլ ժամանակավրեպ չէ ու չի կորցրել իր վաղեմությունը, քանզի ժամանակն ի վիճակի չի մեռցնելու, կամ հիշողությունից ջնջելու ազգն ուրացողի անունը որը հավերժ դաջվելու է նրա ճակատին, որ լրացնում է ազգուրացողների բավական մեծ ցանկը…

ԼՌԻ´Ր, ՄԱՐԴ ԱՍՏԾՈ

Լյուքսեմբուրգից նոր էի վերադարձել’ հոգնած, թևաթափ որ Մեծ Եվրոպան ի զորու չեղավ մեզ հասկանալու և խորը հիասթափություն ապրեցի. արդյո՞ք
մեզ պետք է այդ Եվրոպան , արդյո՞ք մեզ պետք է հայտնվել այն նավի տախտակամածին, որի ղեկը Թուրքիայի ձեռքին է լինելու և հանուն այդ Եվրոպայի արտոնել աղանդավորների բազմացումը , արտոնել այլընտրանքային ծառայությունը և էլի շատ ու շատ խնդիրներ, որ ուղակիորեն կապված է մեր ազգային նկարագրի խաթարմանը: Այս տանջող խոհերս ցրելու համար նստեցի համակարգիչի առաջ ծանոթանալու «Ազգ»-ի լրատվությանը: Երանեկ աչքս չառներ այս երկու տեղեկատվական հոդվածները, որ առիթ հանդիսացան ,որ չլռեմ . 2005-ի Հոկտեմբերի 1-ի համարում «Թուրքիան բարեբախտություն է աշխարհի խաղաղության համար» և 6-ի համարում «Շնորհավորում է պատրիարք Մութաֆյանը» Ես երբեք այսքան հուսախաբ ու հուսալքված չէի եղել. հայրենակիցս իր այս արարքով ասես դաշույնով թիկունքիս հարվածած լիներ:
1965թվականին սովետական ռեժիմի ժամանակ 17 տարիս չբոլորած’ թռուցիկներ էի տարածում , որ ազգս արթնանա թմբիրից, ոտքի կանգնի, Մեծ եղեռնը չմոռացվի. Նկարչական թղթի վրա նկարում էի Մասիսները , նեքևում մի քառյակ իմ գրած «Մենք չենք մոռացել» բանաստեղծությունից.

Մասիսն է եղել մեր տանջանքների,
Հառաչանքների լուռ, անխոս վկան
ՈՒ հիմա որպես շեփոր ռազմի,
Ժամն է, որ գցի լռության չադրան:

Ամենավերջում’ «Հայ փրկության կոմիտե» , երբ այդ կոմիտեն ես էի միայնակ:Այս երկու տեղեկատվական հոդվածները . Պոլսո հայ պատրիարք Մեսրոպ Մութաֆյանի դիմում խնդրագիրը Գ. Շրյոդերին, Անգելա Մերկելին ԵՄ նախարարներին ու 732 խորհրդարանականերին , որ շատ է ցանկանում իր հայրենիք Թուրքիային տեսնել Եվրոմիության կազմում, քանի որ նա արժանի է դրան, իսկ երբ ի ուրախություն պատրիարքի եկավ նրա համար բաղձալի պահը’ բանակցությունների սկսման, երբ Լյուքսեմբուրգում հավաքված ցուցարարներիս սրտից արյուն էր կաթում, շտապեց շնորհավորել Գյուլին, Էրդողանին, Ալի Բաբաջանին… որը սառը ցնցուղի ազդեցություն ունեցավ իմ վրա, Պատրիարք Մութաֆյանը տեղյա՞կ է արդյոք 2004թ. Բրյուսելում, Երբ Եվրոպահայերի հանրահավաքն էր (10000 հազ. ավել մարդ) վեց ժամ շարունակ տեղատարափ անձրևից, փչող սառը քամուց կուչ եկած, բայց հոգով ուժեղ գոռում էինք,-
– Ո´չ թուրքիային Եվրոպա…
Երբ հաղորդումը վարող աղջնակը’ Վանիկ Թաշչյանը, վեց ժամ շարունակ արևմտահայերենով, գեղեցիկ տոնայնությամբ դիմում էր ամբոխին,-
– Դուք կուզե՞ք, դուք համաձա՞յն եք արյունոտ ձեռքերով Թուրքիայի մուտքը
Եվրոպա՞…
_ Ո´չ, ո´չ, ո´չ… ոօ, ոօ, ոօ…վանկարկում էր ամբոխը
Տեղյա՞կ է արդյոք Պատրիարք Մութաֆյանը Լյուքսեմբուրգում’ բուն բանակցությունների օրը երբ հազարավոր մեր հայրենակիցներ սուլում էին Եվրոպային, որ ամեն կերպ խափանեն, խոչընդոտեն Թուրքիայի մուտքը Եվրոպա, երբ Հ.Հ.Դ-ից Մուրադ Փափազյանը, Ալեք Պետիկյանը, Եվրոպայի “Հայ-դատի” գրասենյակի ադենապետ տիկին Հիլդա Չոբոյանը … ամբողջ կոկորդով մեկ մերժում էին նման Թուրքիայի մուտքը Եվրոպա, պատրիարք Մեսրոպ Մութաֆյանը ի՞նչ բարոյական իրավունքով դավեր է նյութում միանձնյա. ու՞մ հետ էր խորհդակցել պատրիարքն այս ազգադավ դիմում խնդրագրերն հղելուց առաջ:
Իր դիրքը չարաշահելով արջի ծառայությու՞ն է մատուցում իր հայրենիք Թուրքիային, երբ հայը թեկուզ լուսնի վրա հայտնված լինի պատահմամբ , նա մի հայրենիք ունի’ Հայաստան է նրա հայրենիքը:
Դուք’ պատրիարք Մութաֆյան, ո՞ր Թուրքիային եք միջնորդում խցկել Եվրոպա,-
– Այն Թուրքիային , որ ազգիդ արյունն է խմել ու ուրանու՞մ է, այն Թուրքիային, որ թալանել է մեզ ու զավթել մեր պատմական հայրենիքը՞, այն Թուրքիային, որ հիմնահատակ քանդել է մեր եկեղեցիները կամ մզկիթ դարձրե՞լ, վերջապես այն Թուրքիային, որ շրջափակման մե՞ջ է պահել Հայաստանը … Այս Թուրքիա՞յին եք երազում տեսնել Եվրոպայի կազմում: Եթե ձեր ձայնը լսելի էր Եվրոպայում, ինչու՞ այն չօգտագործեցիք ի շահ ձեր ազգի, եթե իհարկե ձեզ հայ եք համարում:
Եթե ի զորու չէիք օգնել, գոնե անմտածված, անկշռադատված ձեր քայլով,
չվնասեիք մեր սուրբ գործին ու ձեր ազգադավ արարքով չվիրավորեիք այն
ազգանվեր մեր հայրենակիցներին, որ գիշեր ու զօր լծված են «Հայ-դատ»ի
սուրբ գործին:
Պատրիարք Մեսրոպ Մութաֆյանին խորհուրդ կտայի Հուդայի նման
չլինել դավաճան , ու իր կատարած ազգադավությունը Քրիստոսի բառերով
չարդարացներ ու քողարկեր : Մորթիապաշտության պարագայում լավագույն տարբերակը լռելն է:
_Լռի´ր, մարդ Աստծո:

8-10-2005թ ՍՈՆԱ ԱՐՇՈՒՆԵՑԻ – ԲՐՅՈՒՍԵԼԻՑ

If you can not read Armenian script, visit Armenian Unicode website at http://www.armunicode.org. If you can read Armenian script, however not in this website, then you can also download the PDF file of this open letter.