Մի անգամ Պոլսում, հայության շրջանում մի լուր է տարածվում։ Ասում են, թե ով ճաղատ է, բռնում են ու կաշին տիկ անում, որով էլ հետո դհոլ են շինում ու վաճառում հարեւան երկրին՝ Ռուսա–Հայաստանին։ Լուրը հասնում է մի ճաղատ հայի ու տեղի է ունենում այն, ինչին ականատես ենք այսօր, արդեն Պոլսից շատ հեռու՝ Սփյուռքահայերի հակաձուլման տաք գաղութներում. Ճաղատը վերցնում է արծլին ու կտրում գլխի փայլուն կաշին, որից առաջ էլ նախանձաբար կրկնում,–Ո՛չ ինձ, ո՛չ էլ քեզ։

Փետրվար 14, 2008թ.
Հակոբ Գևորգյան

–ինը, ինսուն ինը,–ասաց դրամապահն ու լայն ժպտալով նայեց դեմքիս, կարծես թե վաղեմի ծանոթներ, որոնք բախտի բերմամբ հայտնվելով օտարության մեջ վերջապես գտել էին իրար։
–խնդրեմ–ասելով գրպանիցս հանեցի քսան դոլար եւ հանձնեցի իրեն։
–Ի՞նչ տեսակի մանրուք եք ուզում,–հարցն ուղելով արդեն տխրած դեմքով շարունակեց,–թաքանոց, թե՞ հինգ դոլարանոց։
–Տաս դոլարանոց,–ասացի ես։

Զարմացած դեմքով մի պահ նայեց ինձ եւ դրամարկղից հանելով գումարի ավելցուկը վերադարձրեց մի փոքր թղտի կտորի հետ, որի վրայի հաշվարկն այնքան էլ բարդ մաթեմատիկական լուծում չէր, սակայն չգիտես ինչու, մեկի աչքին կթվար թե այդ տպող սարքը հորինված է լուծելու կոսինուսային խնդիրներ եւ տանգեսային դիֆեռներ… (մանրամասն…)

–Ու՞ր

–Ծխելու,–ասեցի եւ շարժվեցի դեպի դուրս, շարունակելով զգուշացրի–Էս ինչ ցուրտա, շոր հագիր չմրսես…

–Հա, սպասի ժակետս վերցնեմ գամ։

–Ապեր, բա էն օրն ինչի չեկար թղտերիդ ետեւից, ամեն ինչ տպել էի, պատրաստել…

–Հակ ջան կներես, չստացվեց, էդ օրն ինչ փորձանք ասես որ չեկավ գլխիս…

–Ի՞նչ էր եղել որ։

–Դե եսիմ, գործերով էլի… Բիլերը լցվել են գլխիս… էս Մերսեդեսի վարձն էլ չեմ կարում տամ…

–Հա՜, պարզա ապեր. դե երբ ուզես արի, թղտերը պատրաստ են, վերցրու…

–Մերսի ցավդ տանեմ…

–Հարց չկա ապեր…

Մեկել հանկարծ տան ներսից լսվեցին կանացի ճիչեր, կարծես թե ուրախ… Այդքան էլ ուշադիր չէի։

Հակո՞բ,–ներսից կանչեցին,– ուրես այ տղա, արի ներս, նոր տարին եկավ։

–Ո՞նց թե եկավ։ Ես էստեղ արդեն մի քանի րոպե կանգնած եմ, ու նոր եկող կամ գնացող չեմ տեսել։ Էդ ո՞ր կողմով ա եկել, որ չեմ տեսել…

–Լավ դե, արի ներս, շամպայն խմենք…

–Բա էդ թթվաջուրը խմելու բան ա՞,–խնդալով մտա ներս, եւ նոր տարին, արդեն ներսից, դիմավորեց ինձ։

Ողջույն Հակոբ, իմ լավ ընկեր,

Այսօր ինձ հետ պատահեց մի դեպք, որն ինձ ինքնահաստատեց, եւ եւս մեկ անգամ փաստեց մեկ բան, որ մարդկային նվիրումն ու սերը անփոփոխ է ու անկոտրուն։
Այս ամենը թելադրում եմ սրտիս խորքից, լցված սրտիս անկեղծ արտահայտումով։ Հույսով եմ, որ չես կարծի թե խանգարվել է հոգեկանս, սակայն պատմությունը որ պիտի գրեմ ստորեւ, կարող էր եւ վնասվածք թողներ ինչ–որ մեկի հոգեկանին։ Կարդա այս ամենը այնպես, ինչպես կկարդայիր Լոս Անջելես Թայմսում գրված օրվա հերթական տխրալից լուրը։
Ամեն ինչ սկսվեց յոթ ամիս առաջ, երբ ես միացա մի զրուցարանի, որտեղ բազմաթիվ հայեր՝ աշխարհի տարբեր մասերից, միանալով զրուցում են միմյանց հետ։ Այնտեղ ունեմ մի քանի լավ ընկերներ, որոնց հետ կիսում եմ օրվաս. թե՛ լավ եւ թե՛ վատ լուրերը։
Կար եւս մի անձ, որն անհայտ էր ինձ, սակայն՝ թեեւ իմանալով որ ամուսնացած եմ, եւ ունեմ երկու զավակ, անընդհատ սեր էր խոստանում ինձ եւ ասում, թե իբր ճանաչում է ինձ շատ վաղուց, եւ թե միայն հիմա է, ինչ կարողանում է արտահայտել իր ունեցած սերն իմ հանդեպ։
Ես ճիշտն ասած անտեսում էի նրա ասածները, քանզի գիտեյի, որ անիմաստ է լսել մեկի սիրաբանումները, որը, թեեւ իմ միացածի չափով չգիտի, թե՛ իմ արտաքին, եւ թե՛ ներքին կեցվածքը։
Սակայն մի քանի օր առաջ, որոշեցի վեջնականապես բացահայտել այս հարցը, որն սկսել էլ ինձ մտատանջել։ Եվ որոշեցի հանդիպել այդ անձին։ Եվ այսօր հանդիպեցինք…
Առաջին իսկ հայացքից նա համեստ մարդու տեսք ուներ. կոկիկ հագնված, շատ ջերմ տղամարդու կեցվածով, սակայն չանցած մի քանի րոպե, երբ խոստովանում էր իր սերն իմ հանդեպ, նա փորձեց համբուրել ինձ։ Եվ ես էլ կամքիցս դուրս համաձայնվեցի։ Այո, կամքիցս դուրս էր, մտքովս անգամ չէր անցնում որ կանեմ նման բան։
Կյանքումս նման զզվանք չէի ապրել, որքան որ զգացի այդ պահին։ Անմիջապես հետ քաշեցի ինձ իրենից, ասացի կներես, այս ամենր սխալ է, եւ զանգելով ընկերուհուս, խնդրեցի նրան որ գա ինձ վերցնի այդ անտանելի վայրից։
Հետ դարձի ճանապարհին զանգեցի ամուսնուս եւ խոսովանեցի որ սիրում եմ իրեն։ Եվ որ նա իմ միակ սերն է։
Ընկեր, օգնիր ինձ, խենթանում եմ արդեն։ Ինչո՞ւ են մարդիկ դարձել այսքան ինքնասեր։ Ինչո՞ւ չեն կարող կերտել իրենց ընտանիքը, սփռել այդ հզոր սերն իրենց ընտանիքում։ Ինչո՞ւ են փորձում խառնել մեկի հոգեկան վիճակը, եւ ինչո՞ւ են հասկանոլվ սպասում մերժող պատասխանին։ Չէ՞ որ ամեն մի բացասական լիցք էլ ավելի է մոտեցնելու ավարտն արդեն իսկ քայքայված մարդու հոգուն եւ մտքի պայծառությանը։
Լավ է որ օրս ավարտվեց, ամեն ինչ մնաց հուշերի էջերում, եւ փաստարկվեց մեկ բան, որ ես սիրում եմ ամուսնուս։
Շնորհակալ եմ կարդալու համար։ Հույսով եմ հասկացար որ պետք է արտահայտվեի, այլպես էլ չէի կարող պահել այս ամենը սրտիս խորքում։

Քո ընկեր,
Ա.

It’s 1:11 in the morning. And I’m posting a letter that I got from a friend.

Dear friend:

I am writing this with amazement. I feel like I have to write this right now since it’s fresh in my mind. I haven’t been in Armenian community for sometime now. Today I went to a beautiful concert in Glendale. An Armenian artist was playing. Naturally the audience was an Armenian one. To my amazement I did not see one Armenian woman with a big nose. I mean, what is the world coming to? Is there anyone natural out there? Makes me wonder of my look.

Այսօր ես մի նկար գնեցի ու աջ պատին կախեցի։ Հիմա էլ այն դուք տեսեք ու ձեր մռթները բացեք։