Մի անգամ Պոլսում, հայության շրջանում մի լուր է տարածվում։ Ասում են, թե ով ճաղատ է, բռնում են ու կաշին տիկ անում, որով էլ հետո դհոլ են շինում ու վաճառում հարեւան երկրին՝ Ռուսա–Հայաստանին։ Լուրը հասնում է մի ճաղատ հայի ու տեղի է ունենում այն, ինչին ականատես ենք այսօր, արդեն Պոլսից շատ հեռու՝ Սփյուռքահայերի հակաձուլման տաք գաղութներում. Ճաղատը վերցնում է արծլին ու կտրում գլխի փայլուն կաշին, որից առաջ էլ նախանձաբար կրկնում,–Ո՛չ ինձ, ո՛չ էլ քեզ։

Փետրվար 14, 2008թ.
Հակոբ Գևորգյան

–ինը, ինսուն ինը,–ասաց դրամապահն ու լայն ժպտալով նայեց դեմքիս, կարծես թե վաղեմի ծանոթներ, որոնք բախտի բերմամբ հայտնվելով օտարության մեջ վերջապես գտել էին իրար։
–խնդրեմ–ասելով գրպանիցս հանեցի քսան դոլար եւ հանձնեցի իրեն։
–Ի՞նչ տեսակի մանրուք եք ուզում,–հարցն ուղելով արդեն տխրած դեմքով շարունակեց,–թաքանոց, թե՞ հինգ դոլարանոց։
–Տաս դոլարանոց,–ասացի ես։

Զարմացած դեմքով մի պահ նայեց ինձ եւ դրամարկղից հանելով գումարի ավելցուկը վերադարձրեց մի փոքր թղտի կտորի հետ, որի վրայի հաշվարկն այնքան էլ բարդ մաթեմատիկական լուծում չէր, սակայն չգիտես ինչու, մեկի աչքին կթվար թե այդ տպող սարքը հորինված է լուծելու կոսինուսային խնդիրներ եւ տանգեսային դիֆեռներ… (մանրամասն…)

–Ու՞ր

–Ծխելու,–ասեցի եւ շարժվեցի դեպի դուրս, շարունակելով զգուշացրի–Էս ինչ ցուրտա, շոր հագիր չմրսես…

–Հա, սպասի ժակետս վերցնեմ գամ։

–Ապեր, բա էն օրն ինչի չեկար թղտերիդ ետեւից, ամեն ինչ տպել էի, պատրաստել…

–Հակ ջան կներես, չստացվեց, էդ օրն ինչ փորձանք ասես որ չեկավ գլխիս…

–Ի՞նչ էր եղել որ։

–Դե եսիմ, գործերով էլի… Բիլերը լցվել են գլխիս… էս Մերսեդեսի վարձն էլ չեմ կարում տամ…

–Հա՜, պարզա ապեր. դե երբ ուզես արի, թղտերը պատրաստ են, վերցրու…

–Մերսի ցավդ տանեմ…

–Հարց չկա ապեր…

Մեկել հանկարծ տան ներսից լսվեցին կանացի ճիչեր, կարծես թե ուրախ… Այդքան էլ ուշադիր չէի։

Հակո՞բ,–ներսից կանչեցին,– ուրես այ տղա, արի ներս, նոր տարին եկավ։

–Ո՞նց թե եկավ։ Ես էստեղ արդեն մի քանի րոպե կանգնած եմ, ու նոր եկող կամ գնացող չեմ տեսել։ Էդ ո՞ր կողմով ա եկել, որ չեմ տեսել…

–Լավ դե, արի ներս, շամպայն խմենք…

–Բա էդ թթվաջուրը խմելու բան ա՞,–խնդալով մտա ներս, եւ նոր տարին, արդեն ներսից, դիմավորեց ինձ։

Ողջույն Հակոբ, իմ լավ ընկեր,

Այսօր ինձ հետ պատահեց մի դեպք, որն ինձ ինքնահաստատեց, եւ եւս մեկ անգամ փաստեց մեկ բան, որ մարդկային նվիրումն ու սերը անփոփոխ է ու անկոտրուն։
Այս ամենը թելադրում եմ սրտիս խորքից, լցված սրտիս անկեղծ արտահայտումով։ Հույսով եմ, որ չես կարծի թե խանգարվել է հոգեկանս, սակայն պատմությունը որ պիտի գրեմ ստորեւ, կարող էր եւ վնասվածք թողներ ինչ–որ մեկի հոգեկանին։ Կարդա այս ամենը այնպես, ինչպես կկարդայիր Լոս Անջելես Թայմսում գրված օրվա հերթական տխրալից լուրը։
Ամեն ինչ սկսվեց յոթ ամիս առաջ, երբ ես միացա մի զրուցարանի, որտեղ բազմաթիվ հայեր՝ աշխարհի տարբեր մասերից, միանալով զրուցում են միմյանց հետ։ Այնտեղ ունեմ մի քանի լավ ընկերներ, որոնց հետ կիսում եմ օրվաս. թե՛ լավ եւ թե՛ վատ լուրերը։
Կար եւս մի անձ, որն անհայտ էր ինձ, սակայն՝ թեեւ իմանալով որ ամուսնացած եմ, եւ ունեմ երկու զավակ, անընդհատ սեր էր խոստանում ինձ եւ ասում, թե իբր ճանաչում է ինձ շատ վաղուց, եւ թե միայն հիմա է, ինչ կարողանում է արտահայտել իր ունեցած սերն իմ հանդեպ։
Ես ճիշտն ասած անտեսում էի նրա ասածները, քանզի գիտեյի, որ անիմաստ է լսել մեկի սիրաբանումները, որը, թեեւ իմ միացածի չափով չգիտի, թե՛ իմ արտաքին, եւ թե՛ ներքին կեցվածքը։
Սակայն մի քանի օր առաջ, որոշեցի վեջնականապես բացահայտել այս հարցը, որն սկսել էլ ինձ մտատանջել։ Եվ որոշեցի հանդիպել այդ անձին։ Եվ այսօր հանդիպեցինք…
Առաջին իսկ հայացքից նա համեստ մարդու տեսք ուներ. կոկիկ հագնված, շատ ջերմ տղամարդու կեցվածով, սակայն չանցած մի քանի րոպե, երբ խոստովանում էր իր սերն իմ հանդեպ, նա փորձեց համբուրել ինձ։ Եվ ես էլ կամքիցս դուրս համաձայնվեցի։ Այո, կամքիցս դուրս էր, մտքովս անգամ չէր անցնում որ կանեմ նման բան։
Կյանքումս նման զզվանք չէի ապրել, որքան որ զգացի այդ պահին։ Անմիջապես հետ քաշեցի ինձ իրենից, ասացի կներես, այս ամենր սխալ է, եւ զանգելով ընկերուհուս, խնդրեցի նրան որ գա ինձ վերցնի այդ անտանելի վայրից։
Հետ դարձի ճանապարհին զանգեցի ամուսնուս եւ խոսովանեցի որ սիրում եմ իրեն։ Եվ որ նա իմ միակ սերն է։
Ընկեր, օգնիր ինձ, խենթանում եմ արդեն։ Ինչո՞ւ են մարդիկ դարձել այսքան ինքնասեր։ Ինչո՞ւ չեն կարող կերտել իրենց ընտանիքը, սփռել այդ հզոր սերն իրենց ընտանիքում։ Ինչո՞ւ են փորձում խառնել մեկի հոգեկան վիճակը, եւ ինչո՞ւ են հասկանոլվ սպասում մերժող պատասխանին։ Չէ՞ որ ամեն մի բացասական լիցք էլ ավելի է մոտեցնելու ավարտն արդեն իսկ քայքայված մարդու հոգուն եւ մտքի պայծառությանը։
Լավ է որ օրս ավարտվեց, ամեն ինչ մնաց հուշերի էջերում, եւ փաստարկվեց մեկ բան, որ ես սիրում եմ ամուսնուս։
Շնորհակալ եմ կարդալու համար։ Հույսով եմ հասկացար որ պետք է արտահայտվեի, այլպես էլ չէի կարող պահել այս ամենը սրտիս խորքում։

Քո ընկեր,
Ա.

This afternoon, as I was listening to Public Radio International (PRI) To The Point main topic—Armenian Genocide Resolution Upsets Turks and White House—and, again, PRIs The World broadcasts, I came to a conclusion, which now is the reason of my following statement.

As a human being, as an Armenian, and as a citizen of United States (U.S.), I would like to express my deep gratitude and respect to the United States House of Representatives and honorable committee respectively, for discussing this very boiling historical event, which, per se, was almost forgotten—after nearly a century later.

But now, I feel that my emails, calls to the house of representatives and so forth, have become a trigger to a more important issue—that is, Turkey’s panic, which can lead to international crisis and which, of course, in the end, will hurt the planet earth and its residents—the people. Therefore I disagree with Armenian-American organizations, and I call on them to stall their action on our behalf—on behalf of Armenians who reside in the U.S.

My dear friends, for the sake of people in the Middle East, and most importantly people of Iraq, Iran and Israel, do not let this resolution become a solution for the problem that is not for the favor of people, but some people, who keep questions like these as an excuse for their next war time story.

Therefore I request every nation not to be involved in political movements like these. Not to participate in polls. And most importantly, forgive Turkey for its crimes against humanity, because by not doing so, Turkey will no longer support U.S. in the war on terror, and will most likely support terror.

And finally, I call on Armenians around the world to realize that this question—the Genocide of Armenians—is as old as an old ship, which has been on dried shores for a long time. Try to drag it on the sand and it will leave its path along the way, or its weight will break itself apart. Try to flood the shores with water, and it will move softly with its flow, but now it is the flood that is the danger, which will wash the shores and God knows what else.

Անցած օրը գնացել էի Վաշինգթոն Մութուալ բանկ, ֆինանսական գործարք կատարելու նպատակով։ Ներս մտնելուց առաջ հիշեցի բանկի պահակին, որն ազգությամբ կարծես թե Մեքսիկացի է, եւ չգիտես ինչու, արդեն մի քանի անգամ նկատելիորեն մի տեսակ թարս է նայում ինձ։ Երբեւէ չեմ հարցրել նրան, թե ինչու է այդպես նայում ինձ, եւ այս անգամ որոշեցի կոնֆլիկտ ստեղծելով պարզել այդ անորոշ վիճակը։

Հիշեցի, որ բանկի ներսում գրված էր մի գրություն, որում ասվում էր “No Food, No Drink”, այսինքն, ուտելիքի եւ խմիչքների մուտքը դեպի բանկ արգելվում են։

Ձեռքս առա Սթարբակս քաֆեն և շարժվեցի բանկի ուղղությամբ, ակնկալելով բանկի պահակի եւ ինձ հետ տեղի ունենալիք բանավեճը։

– Կներեք, կասեր պահակը, չեք տեսնում այս գրվածքը, որում ասվում է “No Food No DRINK”?

– Ի՞նչ գրվածք։ Օ՜ ա՞յս գրվծքը։ Դե ընդհանրապես Քալիֆորնիաում գոյություն ունի պատգամներում գրված տառերի չափսի օրենք, և կարծես թե այս գրությունը չի համապտասխանում այդ օրենքին։

– Չգիտեմ դա, բայց այս պահին ես եմ օրենքը, և ասում եմ ձեզ, որ ուտելիքի եւ հատկապես խմիչքի մուտքն այս բանկում արգելված է։

– Հասկանալի է ձեր զայրությը, բայց սա խմիչք չէ, սա քաֆե է։

– Քաֆե է, թե խմիչք, միևնույն է, դուք այն խմու՛մ եք, չէ՞։

– Չէ…

– Ինչպե՞ս չէ։ Զայրութով կպատասխաներ նա։

– Ես այն չեմ խմում, այլ կուլ եմ տալիս…

Այպիսի բանավեճ պատկերացնելով մտա ներս, ու զգացի, որ ինչ–որ մի բան տեղում չէ։ Գրությունը տեղում էր, իսկ նրա պաշտպանը՝ Մեքսիկացի Պահակը, չկար։

Մի երկու օր առաջ գնացել էինք Վահե Բերբերյանի ցուցահանդեսի բացումը, որտեղ հանդիպեցի մի շարք լավ մարդկանց եւ հետաքրքիր գործերի։ Ցուցահանդեսը բաց է մինչ Նոյեմբերի 11ը. այն եթե Լօս Անջելեսումեք, ապա գնացեք Gallery Saint Germein 302 N. Robertson, Beverly Centerի մոտ։ Իսկ եթե Լօսում չեք, ապա գնացեք Vahe Berberian’s Gallery կայքէջը:

Ինչեւք, ինձ շատ դուր եկավ նրա Ասեմբլյաժների հավաքածուն։